Het hebben van een onderzoekende houding wordt steeds belangrijker in het mbo-onderwijs. Practoraten stimuleren de ontwikkeling hiervan en zetten er scherpe kaders voor neer. De practoraten van het Summa College legden samen een visie op mbo-onderzoek vast als hulpmiddel om onderzoek een duidelijke plek te kunnen geven binnen het mbo. En het model werkt! Het project rondom studentenbegeleiding is hier een mooi voorbeeld van.

Practoraten stimuleren iedere dag de rol van onderzoek in het mbo. Het blijkt dat alle practoraten op dezelfde uitdaging stuiten: hoe kunnen we de meerwaarde van het practoraat vertalen naar een bruikbare structuur? Practoraten, docenten van het Summa College en communicatieadviseurs van Acknowledge sloegen de handen ineen tijdens een inspirerende brainstorm. Het doel? Een model ontwikkelen waarmee we duidelijk maken hoe onderzoek wordt geïntegreerd in het mbo-onderwijs en welke rol onze studenten daarin spelen.

Visie op mbo-onderzoek

Over de basis van het model was iedereen het snel eens. De onderzoekende houding van studenten en docenten in het mbo moest erin terugkomen. Ook de connectie met het werkveld en het praktijkgericht onderzoek in samenwerking met hbo-scholen en universiteiten spelen een belangrijke rol. Met de inbreng van alle aanwezigen kreeg het model zo zijn vorm.

Infographic Het Practoraat

Er is gekozen voor twee aan elkaar gekoppelde cirkels. Het ontwikkelen van een onderzoekende houding en het uitvoeren van onderzoek kunnen namelijk los van elkaar plaatsvinden, maar hebben ook invloed op elkaar. De input en impulsen vertegenwoordigen de onderzoeksvragen vanuit bijvoorbeeld het werkveld, docenten of andere scholen.

“Het practoraatmodel triggert om te blijven ontdekken hoe je een onderzoekende houding kunt stimuleren bij de studenten en wanneer dit overgaat in het doen van onderzoek. Zo blijf je voortdurend op die twee niveaus denken.” – Marc Zwamborn, projectleider Summa Zorg

De onderzoekende houding

Hoe werkt dit practoraatmodel nou in de praktijk? Het project rondom studentenbegeleiding vormt een mooi voorbeeld. Tot nu toe zijn binnen dit project twee pilots uitgevoerd, waarbij niveau 2-studenten van Summa Zorg een tablet meekregen naar de cliënten waarbij ze stagelopen. Via deze tablet houden ze contact met hun werkbegeleiders van het Wijkleerbedrijf Lokaal+. Tijdens de pilots ging nog van alles mis, vooral op het gebied van technologie. Een groep Fontys-studenten hield enquêtes onder de Summa-studenten. Uit de eindrapportage kwamen een aantal interessante bevindingen naar boven. “Door de twee op elkaar volgende pilots en de vragen die daarbij zijn gesteld en beantwoord zijn een aantal zaken uitgezocht en naar boven gekomen. Een mooi voorbeeld van de PDCA-cyclus in werking”, vertelt Marc Zwamborn, projectleider Summa Zorg.

Praktijkgericht onderzoek doen

Het draaien van de pilots was een proces van vallen en opstaan, reflecteren en uitproberen. Uiteindelijk werd het tijd voor de volgende stap: hoe gaan we deze leermomenten inzetten om iets waardevols te creëren? Hbo-student Verpleegkunde Joey Peeters gaat aan de slag met het vervolgonderzoek. Hij volgt de studieroute Gezondheid en Technologie aan de Hogeschool Saxion. Dit stageonderzoek sluit daar natuurlijk perfect op aan! Sinds begin februari is Joey zijn onderzoeksvraag aan het voorbereiden. “Tijdsbesparing leek belangrijk. Maar toen ik in gesprek ging met docenten en werkbegeleiders kwam het toch vaker terug op de binding met de studenten. De begeleiders willen graag ondersteuning kunnen bieden op het moment dat het nodig is en checken hoe het op dagelijkse basis met de studenten gaat”, legt Joey uit. Tot het eind van het schooljaar gaat hij onderzoeken of de tablets ervoor zorgen dat er meer binding is tussen de studenten en het Wijkleerbedrijf Lokaal+. Dankzij de nieuwe rapportageapp kunnen de studenten meteen digitaal invullen wat ze hebben ervaren tijdens hun bezoek aan de zorgvrager. Bovendien kunnen de tablets via device management ook op afstand worden gecontroleerd en aangepast.

“Techniek mag geen belemmering zijn. Dan pas kun je zien of het echt werkt.” – Joey Peeters, hbo-stagiair Verpleegkunde

Het practoraatmodel in de praktijk

De pilot met de nieuwe tabletinstellingen zit al in de onderzoeksfase. De studenten hebben inmiddels ervaring met de tablets en weten waar ze terechtkunnen als iets niet werkt. Het onderzoek zit echter nog in de verkenfase. Welke data zijn nodig? En hoe worden deze verzameld? Joey begint al aan het praktijkgericht onderzoek, maar de studenten werken ondertussen nog steeds aan hun onderzoekende houding. Zo hebben ze het advies gekregen om hun tablets de komende maanden uit te proberen. Marc: “Ze mogen de tablet altijd gebruiken voor hun stage, maar ook thuis en op school. Ze worden dus echt gestimuleerd om hem goed te testen. Bekijk de apps, gebruik hem in je contact met de zorgvragers. Zo wordt de wereld van zowel student als cliënt steeds groter. Het mooi is dat we in dit voorbeeld het samenspel tussen onderzoek en onderzoekende houding zichtbaar maken.”

Lees meer over: Het practoraat